4 listopada

4 listopada jest 308. (w latach przestępnych 309.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 57 dni.

[edytuj] Święta

• imieniny: Agrykola, Amancjusz, Dżesika, Emeryk, Emeryka, Franciszka, Helena, Karol, Karol Boromeusz, Modesta, Mojżesz, Mszczujwoj, Mścisława, Mściwoj, Olgierd, Sędomir, Sędzimir i Witalis.
• Dominika - Dzień na Rzecz Wspólnoty
• Mariany Północne - Dzień Obywatelstwa
• Panama - Dzień Flagi
• Rosja - Dzień Jedności Narodowej
• Tonga - Święto Konstytucji

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

• 1501 - klęska armii litewskiej pod Mścisławiem.
• 1794 - wojska Suworowa i Fersena wkroczyły do Warszawy. Rozpoczął się szturm na Pragę i rzeź ludności.
• 1844 - Lwów: otwarto Akademię Techniczną, od 28 czerwca 1920 Politechnikę Lwowską.
• 1923 - wprowadzono stan wyjątkowy w związku z wystąpieniami robotniczymi.
• 1928 - wybory uzupełniające do Rady Miasta w Szydłowcu.
• 1965 - oddanie do użytku Filharmonii Częstochowskiej.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

Howard Carter bada sarkofag Tutenchamona - 1922

• 1501 - Katarzyna Aragońska, późniejsza żona Henryka VIII, spotkała się z Arturem Tudorem, którego żoną została kilka dni później.
• 1576 - wojna osiemdziesięcioletnia: Hiszpania zdobyła Antwerpię, prawie ją przy tym burząc.
• 1677 - przyszła królowa angielska Maria II Stuart została żoną Wilhelma III Orańskiego.
• 1737 - otwarto Teatro San Carlo w Neapolu we Włoszech.
• 1825 - ukończono budowę kanału Erie w porcie w Nowym Jorku w USA.
• 1840 - William Hobson ogłosił niezależność kolonialną Nowej Zelandii od Nowej Południowej Walii.
• 1852 - Camillo Benso di Cavour został premierem Piemontu, który z czasem przekształcił się we Włochy.
• 1861 - założono Uniwersytet Waszyngtoński w Seattle, największy w północno-zachodnich Stanach Zjednoczonych.
• 1864 - wojna secesyjna: bitwa pod Johnsonville, wojska konfederatów zniszczyły jedną z baz unionistów; wartość strat oszacowano na miliony dolarów amerykańskich.
• 1869 - wydano pierwszy numer czasopisma Nature.
• 1918 - I wojna światowa: Austro-Węgry podpisały akt kapitulacji.
• 1922 - angielski archeolog Howard Carter odkrył grobowiec egipskiego faraona Tutenchamona.
• 1946 - republikanie zwyciężyli w wyborach do Kongresu USA.
• 1952 - Dwight Eisenhower wybrany prezydentem USA.
• 1952 - została utworzona rządowa agencja kosmiczna NASA
• 1956 - rozpoczęła się interwencja wojsk Związku Radzieckiego na Węgrzech.
• 1979 - irańscy studenci zajęli ambasadę USA w Teheranie.
• 2003 - Artur Rasi-Zade ponownie wybrany premierem Azerbejdżanu.
• 2004 - Jaser Arafat w stanie krytycznym trafił do szpitala w Paryżu.
• 2008 - Barack Obama został wybrany pierwszym czarnoskórym prezydentem USA.
• 2008 - Johnson Toribiong został wybrany prezydentem Palau.

[edytuj] Urodzili się

• 1470 - Edward V, król Anglii (zm. 1483)
• 1575 - Guido Reni, włoski malarz (zm. 1642)
• 1661 - Karol III Filip, elektor Palatynatu (zm. 1742)
• 1801 - Seweryn Goszczyński, polski poeta, publicysta (zm. 1876)
• 1859 - Stanisław Niewiadomski, polski kompozytor, pedagog (zm. 1936)
• 1865 - Karol Niezabytowski, polski polityk, minister rolnictwa (zm. 1952)
• 1873 - Hermann Friedmann, niemiecki filozof, prawnik pochodzenia polskiego (zm. 1957)
• 1873 - George Edward Moore, angielski filozof (zm. 1958)
• 1877 - Tomasz Arciszewski, polski polityk, premier Polski na uchodźstwie (zm. 1955)
• 1879 - Will Rogers, amerykański aktor, humorysta (zm. 1935)
• 1887 - Źmicier Żyłunowicz, białoruski pisarz, polityk, działacz komunistyczny, premier Białoruskiej SRR (zm. 1937)
• 1895 - Jerzy Jagiełło, polski dowódca wojskowy, major (zm. 1941)
• 1900 - Siergiej Wasiliew, rosyjski reżyser filmowy (zm. 1959)
• 1900 - Kazimierz Zakrzewski, polski historyk, publicysta (zm. 1941)
• 1901 - Spyridon Marinatos, grecki archeolog (zm. 1974)
• 1901 - Iwan Pyrjew, rosyjski reżyser filmowy (zm. 1968)
• 1902 - Irena Horecka, polska aktorka (zm. 1978)
• 1904 - Karola Uniechowska, polska lekarka, ochotniczka Pomocniczej SK (zm. 1955)
• 1904 - Tadeusz Żyliński, polski inżynier włókiennictwa, profesor Politechniki Łódzkiej (zm. 1967)
• 1905 - Dragutin Tadijanović, chorwacki poeta (zm. 2007)
• 1907 - Kazimierz Krysiak, polski biolog, profesor i rektor SGGW (zm. 1977)
• 1908 - Józef Rotblat, brytyjski fizyk, radiobiolog pochodzenia polskiego, laureat Nagrody Nobla (zm. 2005)
• 1913 - Elizawieta Bykowa, radziecka szachistka, arcymistrzyni (zm. 1989)
• 1915 - Wee Kim Wee, singapurski polityk, prezydent Singapuru (zm. 2005)
• 1918 - Art Carney, amerykański aktor (zm. 2003)
• 1919 - Martin Balsam, amerykański aktor (zm. 1996)
• 1921 - Zbigniew Kuźmiński, polski reżyser filmowy (zm. 2005)
• 1922 - Leonard Pecyna, polski podharcmistrz, żołnierz AK, podporucznik, uczestnik powstania warszawskiego (zm. 1944)
• 1922 - Maria Żmigrodzka, polska historyk literatury (zm. 2002)
• 1923 - Freddy Heineken, holenderski producent piwa (zm. 2002)
• 1923 - Karol Obidniak, polski aktor, reżyser teatralny, dramaturg (zm. 1992)
• 1925 - Teodor Anioła, polski piłkarz, reprezentant Polski (ur. 1993)
• 1925 - Leopoldo Elia, włoski prawnik, polityk, minister spraw zagranicznych (zm. 2008)
• 1925 - Ryszard Kiersnowski, polski historyk, numizmatyk, profesor PAN (zm. 2006)
• 1925 - Aleksandra Śląska, polska aktorka (zm. 1989)
• 1929 - Leopold Gratz, austriacki polityk, dyplomata, burmistrz Wiednia, minister spraw zagranicznych (zm. 2006)
• 1931 - Bernard Francis Law, amerykański duchowny katolicki, kardynał, arcybiskup Bostonu
• 1932 - Thomas Klestil, austriacki polityk, prezydent Austrii (zm. 2004)
• 1932 - Janusz Roszko, polski pisarz (zm. 1995)
• 1934 - Michał Głowiński, polski teoretyk literatury, profesor PAN
• 1934 - Miroslav Ondříček, czeski operator filmowy
• 1935 - Tadeusz Fiszbach, polski polityk, poseł na Sejm PRL
• 1938 - Stefan Kozłowski, polski archeolog, profesor Uniwersytetu Warszawskiego
• 1944 - Linda Gary, amerykańska aktorka (zm. 1995)
• 1946 - Laura Bush, pierwsza dama USA, żona Georga W. Busha
• 1946 - Luciana Serra, włoska śpiewaczka operowa (sopran)
• 1948 - Amadou Toumani Touré, malijski polityk, prezydent Mali
• 1948 - Jan Tyrawa, polski duchowny katolicki, biskup bydgoski
• 1951 - Traian Băsescu, rumuński polityk, burmistrz Bukaresztu, prezydent Rumunii
• 1951 - Paweł Karpiński, polski reżyser filmowy
• 1951 - Wiesław Krzysztofek, polski poeta, krytyk literacki
• 1952 - Fred Fish, amerykański programista komputerowy (zm. 2007)
• 1952 - Hanna Gronkiewicz-Waltz, polska ekonomistka, polityk, prezes NBP, wiceprezes EBOR, prezydent Warszawy
• 1953 - Paweł Skrzypek, polski pianista, pedagog
• 1954 - Chris Difford, brytyjski gitarzysta i wokalista zespołu Squeeze
• 1958 - Józef Polok, polski aktor, muzyk zespołu Kapela ze Śląska (zm. 2008)
• 1962 - Janusz Koryl, polski pisarz
• 1963 - Przemysław Babiarz, polski dziennikarz sportowy
• 1969 - P. Diddy, amerykański raper, aktor, producent muzyczny
• 1969 - Matthew McConaughey, amerykański aktor
• 1972 - Jarosław Borowski, polski scrabblista
• 1972 - Luís Figo, portugalski piłkarz, reprezentant Portugalii, laureat Złotej Piłki, piłkarz roku FIFA
• 1972 - Mariusz Kwiecień, polski śpiewak operowy (baryton)
• 1979 - Audrey Hollander, amerykańska aktorka erotyczna
• 1982 - Kamila Skolimowska, polska lekkoatletka, zawodniczka rzutu młotem, mistrzyni olimpijska, wicemistrzyni Europy
• 1986 - Alexz Johnson, kanadyjska aktorka, piosenkarka
• 1986 - Szymon Pawłowski, polski piłkarz, reprezentant Polski

[edytuj] Zmarli

• 1025 - Matylda Saksońska, żona palatyna Lotaryngii Ezzona, córka cesarza Ottona II, matka królowej Polski Rychezy (ur. 980)
• 1035 - Jaromir Przemyślida, książę Czech (ur. ?)
• 1252 - Jan Niemiec, niemiecki zakonnik, generał zakonu dominikanów (ur. ok. 1180)
• 1292 - (lub 1293) Eufrozyna, księżna kujawska i pomorska, żona Kazimierza I i Mściwoja II, matka Władysława Łokietka (ur. ok. 1229)
• 1579 - Wacław III Adam, książę cieszyński (ur. 1524)
• 1698 - Rasmus Bartholin, duński lekarz (ur. 1625)
• 1728 - Stanisław Mateusz Rzewuski, hetman polny koronny, hetman wielki koronny, wojewoda bełski i podlaski (zm. 1662)
• 1794 - Jakub Jasiński, polski generał, polityk, poeta (ur. 1761)
• 1847 - Felix Mendelssohn-Bartholdy, niemiecki kompozytor (ur. 1809)
• 1889 - Tytus Chałubiński, polski lekarz, przyrodnik (ur. 1820)
• 1892 - Hervé, francuski kompozytor (ur. 1825)
• 1924 - Gabriel Fauré, francuski kompozytor, organista (ur. 1845)
• 1931 - Artur Oppman, polski poeta, publicysta (ur. 1867)
• 1964 - Jan Kwapiński, polski polityk, prezydent Łodzi, minister przemysłu i handlu, wicepremier (ur. 1885)
• 1973 - Karl Heinrich Waggerl, austriacki pisarz (ur. 1897)
• 1979 - Edmund Malinowski, polski botanik, genetyk (ur. 1885)
• 1988 - Norman Friedman, amerykański aktor (ur. 1936)
• 1988 - Takeo Miki, japoński polityk, minister spraw zagranicznych, premier Japonii (ur. 1907)
• 1990 - Franciszek Szlachcic, polski generał, polityk, minister spraw wewnętrznych, członek Rady Państwa, wicepremier (ur. 1920)
• 1992 - Ludwik Benoit, polski aktor (ur. 1920)
• 1994 - Kazimierz Dziewoński, polski architekt, urbanista, profesor PAN (ur. 1910)
• 1994 - Fred Smith, amerykański gitarzysta zespołu MC5 (ur. 1949)
• 1995 - Icchak Rabin, izraelski polityk, premier Izraela, laureat Nagrody Nobla (ur. 1922)
• 2002 - Antonio Margheriti, włoski reżyser filmowy (ur. 1930)
• 2008 - Lennart Bergelin, szwedzki tenisista, mistrz French Open (ur. 1925)
• 2008 - Michael Crichton, amerykański pisarz, reżyser filmowy (ur. 1942)