--- --- Dodaj stronę do ulubionych ---


Szukaj:



Ostatnio oglądane:
  • Gniezno [pl]
  • Main Page [sl]
  • CSKA Moskwa (koszykówka) [pl]
  • Kategoria:Nauka [pl]
  • Portal:Kategorie Główne [pl]
  • Noty biograficzne [pl]
  • Kategoria:Matematyka [pl]
  • 江原達怡 [ja]
  • Europa Środkowa [pl]
  • Main Page [hr]
  • Wikipedia:O Wikipedii [pl]
  • Main Page [de]
  • オコタンペ湖 [ja]
  • Portal:Aktualności [pl]
  • Main Page [ko]
  • Main Page [pl]
  • ヴァイオリン [ja]
  • Category:翻訳依頼 [ja]
  • Main Page [uk]
  • アイオワ・カブス [ja]
  • Main Page [sk]
  • Main Page [sv]
  • 2001 [pl]
  • Main Page [no]
  • Jamie Carragher [pl]
  • 真夜中の子羊 [ja]
  • エドウィン・ハッブル [ja]
  • 9 XI [pl]
  • Marek Grechuta [pl]
    		• Wybierz język: ar | id | bg | ca | ceb | cs | da | de | et | en | es | eo | fr | he | hr | it | ko | lt | hu | nl | ja | no | pl | pt | ru | ro | sk | sl | sr | fi | sv | te | tr | uk | zh
    Historia i autorzy | źródło tekstu - Wikipedia | Edycja
    Strona jest mirrorem encyklopedii Wikipedia. Oryginalna encyklopedia znajduje się pod adresem wikipedia.org

    Gniezno

    Współrzędne: 52°32' N 17°36' EGeografia

    Gniezno
    Herb
    Herb Gniezna
    Województwo wielkopolskie
    Powiat gnieźnieński
    Gmina
     - rodzaj    		 Gniezno
    miejska
    Założono VIII wiek
    Prawa miejskie 1243
    Prezydent Jacek Kowalski
    Powierzchnia 49 km²
    Położenie 52° 32' N
    17° 36' E
    Liczba mieszkańców (2008)
     - liczba ludności
     - gęstość
    69.844
    (k - 36.351, m - 33.533)
    1425,39 os./km²
    Strefa numeracyjna
    (do 2005)    		 61
    Kod pocztowy 62-200 do 62-210
    Tablice rejestracyjne PGN
    Położenie na mapie Polski
    Gniezno
    Gniezno
    Gniezno
    TERC10
    (TERYT)    		 4303903011
    Miasta partnerskie Włochy Anagni
    Szwecja Falkenberg
    Ukraina Humań
    Węgry Ostrzyhom
    Litwa Radziwiliszki
    Francja Saint-Malo
    Rosja Siergijew Posad
    Niemcy Spira
    Holandia Veendam
    Urząd miejski3
    ul. Lecha 6
    62-200 Gniezno
    tel. 0-61 426-04-00; faks 0-61 426-16-87
    (e-mail)
    Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
    Wiadomości w Wikinews
    Gniezno w Wikicytatach
    Strona internetowa miasta
    Commons
    Zobacz kategorię na Wikimedia Commons:
    Gniezno
    Wikiźródła


    Gniezno (łac. Gnesna, czes. Hnězdno, niem. Gnesen) - miasto i gmina w powiecie gnieźnieńskim, województwie wielkopolskim, szóste co do wielkości (w latach 1975-1998 należało do województwa poznańskiego), leżące na Pojezierzu Gnieźnieńskim wśród jezior Jelonek, Świętokrzyskie i Winiary. Pierwsza stolica Polski, siedziba arcybiskupów gnieźnieńskich, stolica pierwszej metropolii kościelnej, ośrodek akademicki.

    Spis treści

    [edytuj] Legenda o założeniu grodu

    Trzej bracia Lech, Czech i Rus przedzierali się przez puszcze szukając miejsca, gdzie mogliby się osiedlić. Nagle zobaczyli wzgórze, na którym na starym samotnym dębie w gnieździe siedział orzeł. Wtedy Lech powiedział: "Tego orła białego przyjmuję za godło ludu swego, a wokół dębu zbuduję gród swój i od orlego gniazda Gnieznem go nazwę". Pozostali bracia poszli dalej szukać miejsca dla swoich poddanych; Czech podążył na południe, a Rus na wschód.

    [edytuj] Legendy o Gnieźnie

    " Był mianowicie w mieście Gnieźnie, które po słowiańsku znaczy tyle co >>gniazdo<<, książę imieniem Popiel, mający dwóch synów; przygotował on zwyczajem słowiańskim wielką ucztę na ich postrzyżyny, na któą zaprosił bardzo wielu swych wielmożów i przyjaciół. Zdarzyło się zaś z tajemnej woli Boga, że przybyli tam dwaj goście, którzy nie tylko, że nie zostali zaproszeni na ucztę, lecz nawet odpędzeni w krzywdzący sposób od wejścia do miasta. A oni oburzeni nieludzkością owych mieszczan skierowali się od razu na przedmieście, gdzie trafili zupełnym przypadkiem przed dom oracza wspomnianego księcia, który urządzał ucztę dla synów. Ów biedak, pełen współczucia, zaprosił tych przybyszów do swej chatki i jak najuprzejmiej roztoczył przed nimi obraz swego ubóstwa [...]. Mieszkańcami gościnnego domu byli: niejaki Piast, syn Chościska i żona jego imieniem Rzepka; oboje oni z całego serca starali się wedle możności zaspokoić potrzeby gości [...].Postanowił bowiem ów ubogi wieśniak w czasie, gdy książę jego pan będzie urządzał ucztę dla synów - bo kiedy indziej mógłby tego zrobić dla zbytniego ubóstwa - przyrządzić nieco lepszego jedzenia na postrzyżyny swego malca i zaprosić paru ubogich przyjaciół nie na ucztę, lecz raczej na skromną zakąskę [...]. Skoro więc urządzono zwyczajową ucztę i pod dostatkiem przyrządzono wszystkiego, goście owi postrzygli chłopca i nadali mu imię Siemowita na wróżbę przyszłych losów.

      Po tym wszystkim młody Siemowit, syn Piasta Chościskowica, wzrastał w siły i lata i z dnia na dzień postępował i rósł w zacności do tego stopnia, że król królów i książę książąt za powszechną zgodą ustanowił go księciem Polski, a Popiela z potomstwem doszczętnie usunął z królestwa [...].
  Siemowit tedy, osiągnąwszy godność książęcą, młodość swą spędzał nie na rozkoszach i płochych rozrywkach, lecz oddając się i wytrwałej pracy i służbie rycerskiej, zdobył sobie rozgłos zacności i zaszczytną sławę, a granice swego księstwa rozszerzył dalej, niż ktokolwiek przed nim. Po jego zgonie na jego miejsce wstąpił  syn jego, Lestek, który czynami rycerskimi dorównał ojcu w zacności i odwadze. Po śmierci Lestka nastąpił Siemomysł, jego syn, który pamięć przodków potroił zarówno urodzeniem, jak godnością. Ten zaś Siemomysł spłodził wielkiego i sławnego Mieszka [...]". (Gall Anonim, "Kronika polska")

      "Pasali na tym okopie wiejskie pastuchy swoje bydło; - jeden z nich, sierota, upuścił raz czapkę aż w samą głębią rozpadliny znajdującej się na Gnieźninku; postradawszy czapki, zaczął niezmiernie rozpaczać, tak, że skruszył samego bisa, co w tej rozpadlinie zazwyczaj przesiadywał, aby móc jakie psoty wyrządzić. Bis uniósłszy się hojnością, napełnił czapkę chłopca tynfami i wyrzucił ją na wierzch. Nuż sierota opowiada o dobroci bisa, nuż pastuchy zbiegają się rzucać czapki swoje, i rodziców i krewniaków, tak iżby prawie byli całą zarzucali dziurę. Bis rozgniewany zaczął im wyrzucać czapki, jedną po drugiej napełnione suchymi liśćmi i czem gorszem jeszcze." (Kolberg, "Dzieła Wszystkie")

    [edytuj] Nazwa

    W XII w. Gall Anonim w swojej kronice próbował dowieść, że nazwa Gniezno pochodzi od gniazda-„...Był mianowicie w mieście Gnieźnie, które po słowiańsku znaczy tyle co „gniazdo”, książę imieniem Popiel...”.

    W późniejszych wiekach powstała legenda o Lechu, która na trwałe wrosła świadomość Polaków. Lech pożegnał swoich braci Czecha i Rusa, a następnie wraz ze swoją drużyną wyruszył na północ. Kiedy dotarł na tereny dzisiejszej Wielkopolski obszar ten wywarł na nim tak pozytywne wrażenie, że postanowił obrać go na swoją siedzibę. „...Tutaj także znalazł na wysokich i wyniosłych drzewach orle gniazdo” (Jan Długosz, s. 164), od którego według legendy pochodzi nazwa miasta.

    Wielu uczonych próbowało obalić średniowieczną tezę i w ten sposób narodziło się wiele różnego rodzaju koncepcji o pochodzeniu nazwy miasta.

    Na początku trzeba by jednak przytoczyć trzy pierwsze zapisy pierwotnej nazwy Gniezna: Gnezdvn- napis pojawił się na denarze Bolesława Chrobrego (ok. 1000 roku); Gnezden- jak notuje czeski kronikarz Kosmas żyjący na przełomie XI i XII wieku, tę nazwę spotykamy również w Bulli Gnieźnieńskiej z 1136, Gnezdna- zapis taki pojawia się w dokumentach np. w 1238. Świadczy to o podstawie toponimicznej "Gnezd-".

    Także w XIX w. próbowano wysunąć pierwsze hipotezy wywodząc Gniezno od Kneźna, o którym wzmiankowano się w dokumentach z wczesnego średniowiecza. Uczeni uważali, że Kneźno pochodzi od polskiego wyrazu książę. Zastanawiający jest jednak fakt, że nazwy takie jak Kniesen, Knysen, in Knezna, Kenesensis wyszły wyłącznie spod pióra niemieckich autorów.

    Obecnie uczeni wysuwają przypuszczenie, że nazwa Gniezno pochodzi od nazwy jeziora. Dzisiejsze jeziora Jelonek, Święte i Winiarskie stanowią najprawdopodobniej relikty oblewającego 1000 lat temu gród gnieźnieński wielkiego jeziora Gniezno, od którego pochodzi nazwa miasta. O istnieniu jeziora Gniezno świadczy chociażby mapa wykonana w 1887, a także do dziś dostrzegalne obniżenie terenu w pobliżu seminarium i kościoła św. Krzyża.

    Inna hipoteza wywodzi nazwę pierwszej stolicy od ukształtowania, czyli topografii terenu, jako argumenty mające świadczyć za tym stanowiskiem podaje się przykłady z innych miejsc Polski. Wszystkie wymienione poniżej nazwy posiadają końcówkę "–no", która jest charakterystyczna dla nazw miejscowych określających:

    • rodzaj gleby (Rudno, Glinno)
    • położenie terenu:
      • równinne (Polno, Golno)
      • pagórkowate (Mogilno)
      • bagienne (Błotno)
    • oraz określające florę (Trzemeszno, Lipno).

    Przyjmuje się, że otoczone wzgórzami mokradła i jeziora tworzyły nieckę do złudzenia przypominającą gniazdo.

    Dziś na skutek licznych deformacji trudno zrekonstruować pierwotne brzmienie nazwy stolicy pierwszych Piastów i jednoznacznie ustalić jej pochodzenie.

    [edytuj] Historia

    Pierwsze ślady osadnictwa na terenach dzisiejszego Gniezna, pochodzą z końca paleolitu, tj. sprzed 8 tys. lat, zaś od końca VIII w. istniał tu obronny zespół osadniczy państwa plemiennego Polan. Rozbudowany i zmodernizowany za czasów Mieszka I stał się siedzibą pierwszych władców piastowskich jako główny gród państwa Polan. Dotychczas uważano, że w końcu VIII w., za rządów półlegendarnej dynastii Popielidów powstał w Gnieźnie gród (plemienia Goplan?) i podgrodzie, otoczone wałem drewniano-ziemnym. Jednak najnowsze badania dendrochronologiczne dostarczyły dowodów na to, że najstarszy gród gnieźnieński zbudowano dopiero ok. 940 na Wzgórzu Lecha (gdzie wg źródeł archeologicznych znajdowała się wówczas świątynia pogańska), a więc za panowania Siemomysła Lestkowica z dynastii Piastów. Jednak tak późna chronologia Gniezna jako obronnej siedziby książęcej nie wyklucza wcale funkcjonowania na tym miejscu od przełomu VIII i IX w. pogańskiego ośrodka kultowego, na terenie którego dokonywano prawdopodobnie intronizacji książąt plemiennych. W X w. Gniezno stanowiło jeden z grodów stołecznych państwa Piastów, obok m. in. Ostrowa Lednickiego, Poznania i Giecza (grodów stołecznych, czyli miejsc gdzie wzniesiono tzw. palatia książęce było kilka, lecz zgodnie z dokumentem "Dagome iudex" z ok. 991, jedyną formalną stolicą państwa polskiego było Gniezno). O stołecznej funkcji Gniezna świadczyć mogą także napisy Gnezdun civitas na monetach Bolesława Chrobrego, jak również fakt pochowania właśnie w Gnieźnie ciała biskupa i męczennika Wojciecha.

    Gniezno w XI-XII w.
    Gniezno w XI-XII w.
    Pieczęć z herbem Gniezna
    Pieczęć z herbem Gniezna

    W 1000 odbył się w Gnieźnie zjazd, w którym uczestniczył Bolesław I Chrobry i Otton III; proklamowano wtedy utworzenie arcybiskupstwa i metropolii gnieźnieńskiej. W 1018 r. miasto przeżyło ciężką klęskę: pożar strawił podgrodzie wraz z kościołem katedralnym. W 1025 w Gnieźnie miała miejsce koronacja Bolesława Chrobrego na króla Polski. W 1038 do Gniezna wtargnął książę czeski Brzetysław I, pozostawiając po sobie spalone podgrodzia i zniszczoną, ograbioną katedrę. Na skutek tego Kazimierz Odnowiciel przeniósł stolicę do Krakowa. W roku 1177 odbył się w Gnieźnie zjazd licznego grona książąt, możnowładców świeckich i duchowych. W 1243 za sprawą Władysława Odonica Gniezno uzyskało prawa miejskie. W roku 1295 odbyła się po 219 - letniej przerwie w katedrze gnieźnieńskiej koronacja króla Przemysława II. W 1300 r. koronował się w mieście Wacław Czeski.

    Od 1314 Gniezno było miastem powiatowym w województwie kaliskim. W 1331 miasto zajęli Krzyżacy, rabując je i niszcząc. Odbudowę i rozwój gospodarczy zawdzięcza Gniezno Kazimierzowi Wielkiemu. Za panowania Władysława Jagiełły (1419) dzięki staraniom Mikołaja Trąby gnieźnieńskim arcybiskupom przyznano tytuł prymasa Polski oraz zastrzeżono dla nich purpurę kardynalską. W kolejnych latach Gniezno stało się ważnym ośrodkiem handlu krajowego i zagranicznego. Każdego roku odbywały się w Gnieźnie jarmarki: św. Wojciecha, św. Bartłomieja, św. Trójcy i św. Andrzeja, a z biegiem lat także jarmark św. Anny, św. Franciszka oraz św. Mateusza. Uczestniczyli w nich kupcy z Wilna, Mińska, Brześcia, Śląska, Moraw, Włoch, Flandrii i Anglii, a także z Hamburga, Norymbergi i nadmeńskiego Frankfurtu. Gniezno było drugim po Krakowie ośrodkiem polskiej kultury, szczególnie muzycznej. Działała tu także założona w XI w. szkoła katedralna, w czasach swej świetności porównywana z Akademią Krakowską. W 1424 r. Gniezno otrzymało prawo składu (na mocy, którego obcy kupcy przejeżdżający przez miasto musieli w nim wystawić towary na sprzedaż). Jednak na skutek wielu klęsk takich jak zarazy (m.in. w 1624 i 1708), pożary (największe w 1512, 1538, 1548 i 1613) oraz za sprawą najazdów obcych wojsk (1656, 1707) Gniezno stopniowo traciło swoją pozycję w kraju. Od poł. XVIII w. miasto powtórnie zyskało na znaczeniu.

    W 1768 Gniezno stało się stolicą województwa. Po II rozbiorze Rzeczypospolitej znalazło się pod zaborem pruskim. W 1794 objęte było powstaniem kościuszkowskim. Między 1807 a 1815 Gniezno leżało w granicach Księstwa Warszawskiego, w latach 1815-1848 w wyniku postanowień kongresu wiedeńskiego - Wielkiego Księstwa Poznańskiego wchodzącego w skład Prus).

    Widok Gniezna w XIX w.
    Widok Gniezna w XIX w.

    W latach 1918-1919 było jednym z głównych ośrodków powstania wielkopolskiego. Po odzyskaniu niepodległości, w 1919, stało się siedzibą władz powiatowych, pieć lat póżniej Gniezno uzyskało status miasta wydzielonego. Przywrócono dawny herb miasta z orłem w koronie. W okresie okupacji hitlerowskiej Gniezno wchodziło w skład Rejencji Inowrocławskiej Kraju Warty. Na terenie miasta i okolic działały struktury m. in. ZWZ-AK, Tajnej Organizacji Wojskowej, Tajnej Organizacji Narodowej, Wojskowej Organizacji Ziem Zachodnich, Narodowej Organizacji Bojowej, NOW i NSZ.

    21 stycznia 1945 do miasta wkroczyły oddziały Armii Czerwonej, kilka dni później Sowieci wywołali pożar archikatedry, ostrzeliwując jej wieże z dział artyleryjskich. Bazylikę w następnych latach odbudowywano i regotyzowano. Po II wojnie światowej, zwłaszcza zaś w latach 90. ubiegłego wieku, nastąpiła rozbudowa i rozwój miasta. 21 stycznia 1945 roku czołgi radzieckie z dywizji gen. Głazanowa, wchodząc w skład 1 armii pancernej gen. M. Katukowa oswobodziły miasto. W 1947 r. Gniezno za wytrwałą tysiącletnią walkę z naporem germańskim zostało odznaczone przez Radę Państwa Wielką Wstęgą Orderu Odrodzenia Polski.

    W 1979 Gniezno po raz pierwszy odwiedził Jan Paweł II.

    W marcu 1994 Gniezno otrzymało tytuł "miasta Świętego Wojciecha" nadany przez Kongregację do spraw Kultu Bożego i Sakramentów.

    W czerwcu 1997 uroczyście obchodzono milenium śmierci św. Wojciecha. W uroczystościach uczestniczył Jan Paweł II, prezydenci siedmiu państw Europy Środkowej i Wschodniej oraz ok. 280 tys. pielgrzymów z Polski i Świata.

    W 2000 obchodzono milenium Zjazdu Gnieźnieńskiego. Z tej okazji miały miejsce następujące wydarzenia:

    [edytuj] Koronacje królewskie w archikatedrze gnieźnieńskiej

    [edytuj] Związani z Gnieznem

    bp Antoni Laubitz
    bp Antoni Laubitz
    gen. Stanisław Taczak
    gen. Stanisław Taczak

    [edytuj] Zabytki

    • Świątynie
    Bazylika archikatedralna Wniebowzięcia NMP i św. Wojciecha
    Bazylika archikatedralna Wniebowzięcia NMP i św. Wojciecha
    Drzwi gnieźnieńskie
    Drzwi gnieźnieńskie
    Rezydencja sufraganów gnieźnieńskich
    Rezydencja sufraganów gnieźnieńskich
    Kanonie
    Kanonie
    Nieistniejąca Synagoga z ok. 1920
    Nieistniejąca Synagoga z ok. 1920
    Pomnik Bolesława Chrobrego
    Pomnik Bolesława Chrobrego

    [edytuj] Przyroda

    Gniezno to nie tylko miasto z dużą liczbą zabytków. Oko można nacieszyć udając się na wycieczki piesze bądź rowerowe. Gniezno może również pochwalić się jeziorami: Jelonek, Winiary, Koszyk, Świętokrzyskie (Bielidło). W Nadleśnictwie Gniezno dominują drzewostany z gatunkiem panującym sosną na 84 % powierzchni leśnej. Utworzono wiele pomników przyrody.

    [edytuj] Cmentarze

    • Cmentarz Parafialny św. Piotra (miejsce spoczynku uczestników powstania styczniowego, wielkopolskiego i wielu zasłużonych gnieźnian)
    • Cmentarz Parafialny św. Krzyża
    • Cmentarz Parafialny św. Wawrzyńca
    • Cmentarz szpitala Dziekanka

    Gniezno jest ważnym punktem na Szlaku Piastowskim, wiodącym z Poznania poprzez Ostrów Lednicki, Gniezno, Trzemeszno, Mogilno, Strzelno, Kruszwicę do Inowrocławia; następnie szlak zawraca do Biskupina i – ponownie przez Gniezno – prowadzi do Giecza. W Gnieźnie rozpoczyna się także Wielkopolska Droga św. Jakuba prowadząca przez Poznań, Leszno do Głogowa. Jest ona częścią szlaku pątniczego z Wielkopolski do Pragi i jednym z najdalej wysuniętych na wschód odcinków europejskiej sieci szlaków kulturowych, Drogi św. Jakuba.

    [edytuj] Dzielnice

    p • d • e
    Dzielnice i osiedla Gniezna

    Arkuszewo • Dalki • Dziekanka • Kawiary • Kokoszki • Konikowo • Kustodia • Osiedle Grunwaldzkie • Osiedle Tysiąclecia · Osiedle Ustronie · Osiniec · Piekary · Pławnik · Pustachowa · Róża · Skiereszewo · Stare Miasto · Winiary

     

    [edytuj] Edukacja

    • Publiczna
      • Szkoła Podstawowa nr 2
      • Szkoła Podstawowa nr 3
      • Szkoła Podstawowa nr 5
      • Szkoła Podstawowa nr 6
      • Szkoła Podstawowa nr 8
      • Szkoła Podstawowa nr 9
      • Zespół Szkół Specjalnych Janusza Korczaka (Szkoła Podstawowa nr 11 + Gimnazjum)
      • Szkoła Podstawowa nr 12
      • Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy nr 1 (Szkoła Podstawowa nr 13 + Gimnazjum)
      • Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy nr 2 (Szkoła Podstawowa nr 14 + Gimnazjum + Szkoła Przysposabiająca do Pracy + Zasadnicza Szkoła Zawodowa)
      • Zespół Państwowych Szkół Muzycznych (Szkoła Podstawowa + Gimnazjum)
      • Gimnazjum nr 1
      • Gimnazjum nr 2
      • Gimnazjum nr 3
      • Gimnazjum nr 4
      • II Liceum Ogólnokształcące nr 15
      • I Liceum Ogólnokształcące nr 16
      • Zespół Szkół Jana III Sobieskiego (m. in. III Liceum Ogólnokształcące nr 17)
      • Zespół Szkół Ekonomiczno-Odzieżowych (Zasadnicza Szkoła Zawodowa + Technikum)
      • Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 1 (Zasadnicza Szkoła Zawodowa + Technikum)
      • Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2 (Zasadnicza Szkoła Zawodowa + Technikum + Liceum Ogólnokształcące)
      • Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 3 (Zasadnicza Szkoła Zawodowa + Technikum + Liceum Profilowane)
      • Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 4 (Zasadnicza Szkoła Zawodowa + Technikum + Liceum Profilowane)
      • Medyczne Studium Zawodowe
      • Prymasowskie Wyższe Seminarium Duchowne (Sekcja zamiejscowa Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu od 1998)
        Kolegium Europejskie
        Kolegium Europejskie
      • Kolegium Europejskie (Jednostka pozawydziałowa Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu)
      • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa
      • Politechnika Poznańska (Filia)
    • Niepubliczna
      • Zespół Szkół Prywatnych "Porkom"
      • Zespół Szkół Zaocznych
      • Centrum Edukacji Ogólnokształcącej
      • Sieć Szkół "Cosinus"
      • Szkoły Policealne "TEB Edukacja"
      • "AP Edukacja"
      • Studium "Piast"
      • Wielkopolski Uniwersytet Oświaty Pozaszkolnej SzOO w Poznaniu (Filia - kursy zawodowe)
      • Gnieźnieńska Wyższa Szkoła Humanistyczno-Menedżerska "Milenium"
      • Gimnazjum Stowarzyszenia "Rodzice - Dzieciom"

    [edytuj] Gospodarka

    Obecnie ośrodek przemysłu lekkiego, spożywczego, przemysłu elektrotechnicznego, przemysłu mechanicznego i przemysłu budowlanego (szczególnie dynamiczny rozwój tych sektorów nastąpił w latach 90. XX wieku, kiedy zaczęły tu inwestować znane zachodnie firmy). Znajdują się tu fabryki: maszyn i urządzeń pakujących, dźwigów i wind budowlanych, zakład techniki biurowej, zakłady elektrotechniczne, fabryka baterii, kilka fabryk okien, fabryka armatury przemysłowej, zakłady poligraficzne, liczne zakłady odzieżowe i obuwnicze, coraz bardziej szerzy się działalność dużej liczby autokomisów.

    [edytuj] Produkcja przemysłowa

    • Panasonic Battery Poland - produkcja baterii cynkowo-węglowych [Japonia]
    • NB Polska Velux Hardware - produkcja okuć okien dachowych [Dania]
    • NB Polska Velux Windows - produkcja okien dachowych [Dania]
    • Scanclimber - produkcja dźwigów, podestów i wind budowlanych / przemysłowych [Finlandia]
    • Trepko - produkcja maszyn i urządzeń pakujących dla przemysłu spożywczego [Dania]
    • Jeremias - produkcja stalowych systemów kominowych i wentylacyjnych [Niemcy]
    • Tompla - zakłady poligraficzne [Hiszpania]
    • Euroverlux – produkcja opakowań szklanych [Francja]
    • Cantaert – zakłady odzieżowe [Belgia]
    • Creadest – produkcja pościeli, rolet, firan i pokrowców [Francja]
    • Polanex - produkcja koszul [Polska]
    • Polmo Gniezno – produkcja przekładni zębatych dla przemysłu motoryzacyjnego [Polska]
    • Saba – producent części samochodowych [Polska]
    • JAS – produkcja specjalistycznych maszyn budowlanych [Polska]
    • Iaro – produkcja maszyn pakujących [Polska]
    • Akwa – produkcja armatury przemysłowej [Polska]
    • Vetra – produkcja podestów i wind budowlanych [Polska]
    • Kornecki – produkcja obuwia [Polska]
    • Sokół – produkcja obuwia [Polska]
    • Adriano – produkcja odzieży [Polska]
    • San-Dal – produkcja podeszew do obuwia [Polska]
    • Posti – produkcja / pakowanie herbaty [Polska]
    • Savitor – produkcja wyrobów cukierniczych [Polska]
    • Intersea – zakłady rybne [Polska]
    • Spolem – zakłady garmażeryjne i piekarnia [Polska]
    • Spin – produkcja mebli [Polska]
    • Sofex – produkcja mebli [Polska]
    • Softrans – produkcja mebli [Polska]
    • Complet – produkcja mebli [Polska]
    • MTD – produkcja mebli [Polska]
    • Witar – zakłady drzewne [Polska]
    • Asadi Sport – produkcja akcesoriów sportowych [Polska]
    • EMS - zakład produkcji urządzeń technicznych [Polska]

    [edytuj] Handel

    • Galeria Gniezno (Carrefour, Domar Bydgoszcz, Jysk, CCC, Kolporter)
    • CH Max (Carrefour, Model1, CCC, Textil Market)
    • CH Goja (Goja, Vox, Mars)
    • CH Mal-lak, dom i ogród (dwa sklepy)
    • Konstruktor, dom i ogród
    • Biedronka, market spożywczy (dwa sklepy)
    • Lidl, market spożywczy
    • Netto, market spożywczy
    • Viki, market spożywczy (trzy sklepy)
    • Ziemowit, market spożywczy
    • Jagoda Sam, market spożywczy (dwa sklepy)
    • Rossmann, market drogeryjny
    • Avans, elektromarket (dwa sklepy)
    • Media Expert, elektromarket
    • Empik, salon multimedialny
    • Bol - Ann, materiały budowlane
    • Unipol, środki BHP, czyściwa przemysłwe

    [edytuj] Turystyka

    • Hotel Pietrak (99 miejsc) ****
    • Hotel Adalbertus (42 miejsca) ***
    • Hotel Nest (24 miejsca) ***
    • Hotel Awo (70 miejsc) ***
    • Hotel Gewert (53 miejsca) **
    • Hotel Lech (65 miejsc) *
    • Hotel Mieszko (80 miejsc)
    • Hotel City (8 miejsc)
    • Hotel Orzeł
    • Restauracja i Hotel "W Starej Kamienicy" (70 miejsc)
    • Kwatery prywatne (ul. Witkowska - 22 miejsca)
    • Schronisko Młodzieżowe (ul. Pocztowa - 30 miejsc)

    [edytuj] Restauracje

    • Ratuszowa
    • Pod 5
    • Hubertus
    • Restauracja Hotelu Pietrak
    • Gwarna
    • Restauracja Hotelu Gewert
    • W Starej Kamienicy

    [edytuj] Komunikacja

    Poza tym połączenia do Zielonej Góry,Helu,Warszawy,Białegostoku,Jarocina oraz Inowrocławia

    [edytuj] Kultura

    • Cykliczne wydarzenia kulturalne
      • Międzynarodowy Festiwal Organowy "Muzyka w murach gnieźnieńskiej katedry"
      • Międzynarodowy Festiwal Jazzowy "Jazz pod Piątką"
      • Ogólnopolski Festiwal Filmów Amatorskich i Niezależnych "Offeliada"
      • Dni Gniezna
      • Imieniny Gniezna
      • Juwenalia
      • Świętojanki
      • Gnieźnieński Salon Muzyczny
      • Gnieźnieńskie Spotkania z Historią
      • Gnieźnieńskie Spotkania z Plakatem
      • Krakowski Salon Poezji w Gnieźnie
      • Turniej Łuczniczy o Złoty Trzos Gnieźnieńskiego Grodu
      • Jarmark Staroci i Rzeczy Używanych
    • Placówki kulturalne
      Teatr Aleksandra Fredry
      Teatr Aleksandra Fredry
    • Grupy artystyczne
      • Grupa widowisk historycznych Comes
      • Teatr "Czerwona Główka"
      • Gnieźnianie - zespół ludowy

    [edytuj] Muzea i archiwa

    [edytuj] Biblioteki

    [edytuj] Chóry

    • Towarzystwo Śpiewacze "Dzwon"
    • Chór Mieszany "Metrum"
    • Chór Katedralny
    • Gnieźnieński Chór Akademicki
    • Kwartet Wokalny "Ad Libitum"

    [edytuj] Kluby muzyczne

    • "Best"
    • "Lokomotywa"
    • "Młyn"
    • "Nest"
    • "Play"
    • "Sokół"

    [edytuj] Media

    • Prasa
      • Przemiany na Szlaku Piastowskim (red. nacz. Grażyna Koczorowska)
      • Gnieźnieński Tydzień (dodatek Głosu Wielkopolskiego, red. prow. Karol Pomeranek)
      • Przewodnik Katolicki Archidiecezji Gnieźnieńskiej (dodatek diecezjalny Przewodnika Katolickiego, red. nacz. Monika Białkowska)
      • Reporter Gnieźnieński (red. nacz. Barbara Fiałkowska)
      • Bezpłatna Gazeta Wielkopolska - dwutygodnik regionalny (red. nacz. Paweł Miłosz)
    • Stacje radiowe
    • Stacje telewizyjne
      • Telewizja Gniezno
    • Internet
      • Gniezno.com.pl - Internetowa Brama Miasta (red. nacz. Ramzes Temczuk)


    [edytuj] Sport

    • Cykliczne imprezy sportowe
      • Bieg Lechitów
      • Memoriał Alfonsa Flinika
      • Międzynarodowy Turniej Koszykówki
      • Bieg Europejski
      • Turniej tenisowy Firepower Cup
      • Memoriał Mariana Grotowskiego
    • Kluby sportowe
      • Hokej na trawie – Start 1954 Gniezno, Stella Gniezno, Sparta Gniezno
      • Sport żużlowy – Towarzystwo Żużlowe Start Gniezno
      • Piłka nożna – Klub Sportowy Mieszko Gniezno
      • Tenis ziemny – Gnieźnieński Klub Tenisowy
      • Piłka ręczna - MKS MOS Gniezno
      • Koszykówka – Towarzystwo Sportowe Basket Gniezno, Miejski Klub Koszykówki
      • Tenis stołowy – Stella Gniezno
      • Kolarstwo górskie – Gnieźnieński Klub Kolarstwa Górskiego
      • Wspinaczka wysokogórska – Klub Górski "Ornak"
      • Biegi lekkoatletyczne - Altom Gniezno
      • Szachy - Chrobry Gniezno
      • Brazylijskie Jiu Jitsu – Walka Gniezno
      • Rugby - Tytan Gniezno
    • Ośrodki sportu i rekreacji
      • Gnieźnieński Ośrodek Sportu i Rekreacji
      • Stado Ogierów Skarbu Państwa Gniezno

    [edytuj] Kościoły i związki wyznaniowe

    [edytuj] Miasta partnerskie

    W latach 1991-2007 Gniezno związane było umową o współpracy z duńskim Roskilde

    [edytuj] Sąsiednie gminy

    p •